Özet

Kahverengi pas buğdaylarda önemli bir fungal hastalık olup bütün dünyada önemli verim kayıplarına neden olmaktadır. Türkiye’de yapılan çalışmalarda Lr9, Lr19, Lr24 ve Lr28 gibi çeşitli Lr genlerinin bu hastalığa dayanıklılığı sağladığı tespit edilmiştir. Bu genlerin çeşitlerde ve örneklerde ıslah süresince başarılı bir şekilde taranması önemlidir. Bu nedenle; çalışmada esasen bu 4 geni içine alacak şekilde multipleks polimeraz zincir reaksiyonu (PZR) metodolojisinin başarılı bir şekilde tek seferde uygulanabileceği bir yöntemin oluşturulması amaçlanmıştır. Çalışmada her bir gen için referans oluşturacak şekilde pas kapan nörseri örnekleri kullanılmış ve ön denemelerdeki PZR şartları şu şekildedir: başlangıç denatürasyon initial 94°C’de 3 dk, denatürasyon 95°C’de (35 siklus, 30’ar sn), bağlanma (annealing) 58°C’de 30 s, uzama (elongation) 72°C’de 60 s ve son uzatma (final extension) 72°C’de 30 dk. olmak üzeredir. Primerler: Lr9F: TCCTTTTATTCCGCACGCCGG, Lr9R: CCACACTACCCCAAAGAGACG; Lr19F: CATCCTTGGGGACCTC, Lr19R: CCAGCTCGCATACATCCA; Lr24F: TCTAGTCTGTACATGGGGGC, Lr24R: TGGCACATGAACTCCATACG; Lr28F: CCCGGCATAAGTCTATGGTT, Lr28R: CAATGAATGAGATACGTGAA. Genelde tüm genler için ortak olmak üzere optimum bağlanma sıcaklığının, 61°C, uzatma sıcaklığının 62°C or 64°C olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, yeni PCR metodu ile tek gel taşıyan örneklerde başarılı bir şekilde taranma yapılmıştır. Optimal Multipleks PCR koşulları: denatürasyon 94°C’da 1 dk., 35 siklus [94°C’da 30 s., 61°C’da 30 s annealing ve 64–68°C’de 2 dk. extention] ve final extension 72°C’de 30 dk. olarak tespit edilmiştir. İlaveten; optimize multipleks PCR testleri ile Lr19, Lr24 ve Lr28 taşıyan çok genli örneklerde pozitif sonuçlar da alınmıştır. Çalışmanın bundan sonraki diğer Lr genleri ile büyütülmesi hedeflenmektedir.