Özet

Bu çalışma Euphorbia L. subg. Esula Pers. sect. Pithyusa (Raf.) Lázaro çok yıllık türlerinin siatyum gland şekilleri, kapsula ve gövde yaprak yüzey mikromorfolojilerine dayanmaktadır. Siatyum gland yapılarının incelenmesi doğrudan arazi çalışmaları sırasında canlı örnekler üzerinden yapılmıştır. Gövde yaprağı ve kapsulanın yüzey özellikleri taramalı elektron mikroskobu (SEM) ile incelenmiştir. Ayrıca kapsula boyutu, kapsula şekli, kapsula ve gövde yaprak yüzey özellikleri de incelenmiştir. Çalışılan türlerin kapsula şekilleri hemen hemen küresel’den koniğe değişir. Araştırılan türlerden çoğunun gland rengi parlak sarı-yeşil veya yeşilimsi sarıdır. Bazı türlerde ise glandlar kırmızı veya mor renkli olabilir. Tüm türlerde gland sayıları E. pestalozzae Boiss. haricinde dörttür. Bu türün bazı bireylerinin 5 glandlı olduğu saptanmıştır. Üç farklı gland şekli (eliptik, trapezoid-eliptik veya böbreksi) gözlenmiştir. kapsula yüzeyleri, incelenen türlerin yarısından fazlasında (7 takson) meme başı benzeri çıkıntılarla (papillat-mammillat) kaplı iken, diğer türlerde küçük yuvarlak veya tepecik benzeri yükseltilerle (kollikulat) kaplıdır. İncelenen türlerin çoğunluğunda gövde yaprak yüzeyleri papillat-mammillattır. Kollikulat yüzeyler de iki türde görülmüştür (E. seguieriana Necker ve E. thessala (Form.) Degen & Dörf.) Sonuç olarak, Euphorbia sect. Pithyusa türlerine ait gland ve kapsula morfolojik özelliklerinin türlerin ayrımında ayırt edici karakterler olarak kullanılabileceği gösterilmiştir.