Özet

Çalışmanın amacı; çeltikte tuzlu ortamlarda toleransı artıracak uygun organik gübreleme ve mikorizal yöntemlerin tespitidir. Bunun için doğal tuz stresi altındaki çeltiklerde bazı agronomik, biyokimyasal ve fizyolojik parametreler araştırılmıştır. Çimlenme aşamasından hasat dönemine kadar bitkiler tuzlu nehir suları ile tarla koşullarında yetiştirilmiş ve sadece gübreleme olarak mikoriza, belediye katı atık, çay yaprakları, saman, zeytin gübresi ve tavuk gübresinin değişik oranlarda karışımları ile elde edilen gübrelerle uygulama yapılmıştır. Hasat dönemine gelen bitkilerden örnekleme ile bitkiler alınarak bunlardan agronomik (bitki boyu, yaprak sayısı, yaprak kın uzunluğu, kardeşlenme, yaprak alanı, salkım boyu, kavuzlu, kırıklı/kırıksız ve 1000 dane ağırlıkları), biyokimyasal (klorofil a ve b değerleri), fizyolojik analizler (köklerde Na, K, Ca, Si) yapılmıştır. Sonuç olarak; vejetatif karakterlerin (yaprak sayısı hariç) MSW, MSW+çay yaprakları+saman, MSW+çay yaprakları+saman+tavuk veya zeytin gübreli denemelerle, klorofil b miktarının mikoriza hariç diğer denemelerle (saman, tavuk ve zeytinli denemeler), kökte düşük Na mineral seviyesinin ve klorofil a seviyesindeki artışlarının (biyokimyasal parametre) özellikle mikorizal + MSW ikilisi veya mikoriza + MSW + çay’lı denemelerle sağlandığı tespit edilmiştir. Bunlara ilaveten verim düşüşünde bir değişim olmamıştır; ama bazı katkılar gerekmektedir. En iyi denemenin, 2 no’lu test yani saman (100kg/dönüm) + MSW (75g/2,5m2 ) olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla tespit edilen oranlarla yapılan organik atık ve mikorizal gübrelemenin tuz stresine karşı bitkiyi koruyucu olduğu anlaşılmıştır.