Özet

Geleneksel alışveriş mekanlarının en temel özelliklerinden biri, kent dokusu ve kentteki sosyal yaşantı ile bütünleşmeleridir. Ancak, son dönemde alışveriş mekanları kent dışındaki yeni alışveriş komplekslerine doğru yer değiştirmiştir. Böylece, kent merkezlerindeki alışveriş mekanları, kamusal etkileşimleri güçlendiren mekansal değerlerinin kaybına ve bozulmasına yol açacak biçimde göz ardı edilmiştir. Bunun sonucunda, geleneksel kent merkezlerinde ‘kent dokusu-alışveriş mekanı’ bütünlüğünün zedelendiği görülmektedir. Bu bozulma, Balıkesir’deki geleneksel alışveriş mekanlarında da gözlenmektedir. Bu nedenle, öncelikle kenttin geleneksel merkezindeki ‘kent dokusu-alışveriş mekanı’ bütünlüğünü sağlayan kentsel değerlerin belirlenmesi gerekmektedir. Bu nedenle, bu çalışmada, Balıkesir’deki geleneksel alışveriş mekanlarının biçimsel özelliklerinin kentsel tasarım ilkeleri ve kent çekirdeğinin doku özellikleri açısından analiz edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, kent merkezlerindeki geleneksel alışveriş mekanlarının analizi için alternatif bir yaklaşım geliştirilmiştir. Bu analiz yaklaşımın referanslarını geleneksel kent mekanlarındaki mekansal değerlerden alması planlanmıştır. Bu yaklaşımın temel bileşenleri, geleneksel kent mekanındaki meydan (toplayıcı alanlar) ve sokakların (sirkülasyon elemanları) morfolojik karakteristikleri ve oluşturdukları mekansal konfigürasyonun özellikleridir.