Özet

Çok fazla hibridizasyon ve poliploidi görülmesinden dolayı karmaşık filetik yapıya sahip çok yıllık ve allogamik Achillea cinsi Kuzey Yarımküre üzerinde geniş yayılıma sahip 142 kadar türe sahiptir. Bunlardan 48 tanesi Türkiye’de geniş yayılış göstermektedir ve bu 48 türün yarısı endemiktir. 18 endemik türe sahip Santolinoideae seksiyonunun gen ve değişim merkezinin Anadolu olduğu düşünülmektedir. Türkiye taksonlarının morfolojik revizyonu 2006 yılında yapılmış olan bu cinsin, kapsamlı bir moleküler filogenetik çalışması halihazırda bulunmamaktadır.

Bu çalışmada, Achillea cinsinin 3 seksiyonundan, 18 türe ait 74 örnekle ISSR bantlarının amplifikasyonu için 10 farklı oligonükleotid kullanılarak filogenetik analizler yapılmıştır. Analiz edilen tüm oligonükleotidlerin polimorfik olduğu görülmüştür. Toplam lokus sayısı 135 olup, 44 (%33) tanesi parsinomik olarak bilgi vericidir. UPGMA, MP ve BI filogenetik analiz yöntemleri ile çizilen ağaçlardan Achillea taksonlarının monofiletik ve polifiletik olduğunu gösteren ciddi topolojik farklılıklar belirlenmiştir. Tür ayrımlarının olduğu ağaçlarda, seksiyonların net olarak ayrılmadığı belirlenmiştir. UPGMA ve MP analizi sonucunda A. vermicularis Trin., Bayesian çıkarsamalı analiz sonucunda ise A. sipirokorensis Hausskn. & Bornm. ile A. sintenisii Hub.-Mor. türlerinin birlikte dış grup olarak yerleştiği görülmüştür. İkili genetik uzaklık değerlerine dayalı PCA sonuçlarında görülen kümelenmeler Bayesiyan çıkarsamalı analiz sonuçlarıyla uyumlu gerçekleşmiştir. Moleküler varyasyon analiz sonuçları moleküler varyasyonun tamamına yakınının populasyonlar içinden kaynaklandığını göstermiştir.