Özet

Haloalkalitolerant funguslar, tuz konsantrasyonunun ve pH değerinin yüksek olduğu ortamlarda yaşayabilirler. Stresli koşullar altında üretilen biyoaktif bileşiklerin potansiyel biyoteknolojik uygulamaları vardır. Bu çalışmada, poliekstrem koşullara sahip Acıgöl/Türkiye'den izole edilen 52 mikrofungus, bazı biyoteknolojik özellikler açısından taranmıştır. Antimikrobiyal ve antioksidan aktiviteler sırasıyla agar difüzyon ve 2,2-difenil1-pikrilhidrazil (DPPH) radikal süpürücü etki yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Enzim aktiviteleri, agar difüzyon tekniğinin kullanıldığı çeşitli yöntemlerle belirlenmiştir. Gümüş nanopartikül (AgNP) sentezi, hücre içermeyen mikrofungus filtratı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. İzolatların %40'ı test mikroorganizmalarından en az birine karşı antimikrobiyal aktivite göstermiştir. Penicillium dipodomyicola, E. coli ve S. aureus’a karşı en yüksek antibakteriyel aktiviteyi gösterirken, P. brevicompactum Candida albicans'a karşı en yüksek aktiviteyi göstermiştir. Penicillium dipodomyicola ve P. bilaiae'nin pozitif kontrol ile rekabet edebilecek düzeyde (%90 ve üzeri) serbest radikal süpürücü aktiviteye sahip olduğu belirlenmiştir. Amilaz aktivitesine sahip izolatların tamamı Aspergillus ve Penicillium cinslerine ait olup, A. ochraceous, A. flavus ve P. brevicompactum en yüksek aktiviteye sahip türler olarak belirlenmiştir. İzolatların %55'i proteolitik aktivite gösterirken, A. alliaceus en yüksek aktiviteye sahip izolat olmuştur. Hemen hemen tüm izolatlar (%92) lipolitik aktivite göstermiştir. Özellikle A. amstelodami, P. sizovae ve P. solitum izolatlarının önemli düzeyde lipolitik aktiviteye sahip olduğu belirlenmiştir. İzolatların %35'i selülolitik aktivite göstermiş ve Cladosporium pseudocladosporioides, P. dipodomyicola ve P. bilaiae izolatlarında yüksek aktivite gözlenmiştir. İzolatların sekizi 24 saat içinde AgNP sentezini gerçekleştirmiştir. Tüm sonuçlar değerlendirildiğinde Aspergillus amstelodami, A. ochraceus, Penicillium dipodomyicola ve P. brevicompactum gibi izolatların farklı endüstriyel alanlarda hizmet verme potansiyeline sahip olduğu belirlenmiştir.